Doktor Wszystkowiedzący

Był sobie raz pewien biedny chłop o nazwisku Rak, który powoził wozem drewna z dwoma wołami do miasta i sprzedał je doktorowi za dwa talary. Gdy pieniądze były mu wypłacane, doktor akurat siedział przy stole. Kiedy chłop zobaczył, jak dobrze je i pije, jego serce zatęskniło za takim życiem i chętnie też zostałby doktorem. Więc stał przez chwilę i w końcu zapytał, czy on też mógłby zostać doktorem. – O tak – powiedział doktor – to da się szybko załatwić. – Co muszę zrobić? – zapytał chłop. – Po pierwsze, kup sobie elementarz, taki, który ma koguta na stronie tytułowej. Po drugie, sprzedaj swój wóz i swoje dwa woły za pieniądze i kup sobie ubrania i wszystko inne, co dotyczy medycyny. Po trzecie, daj sobie namalować szyld ze słowami: „Jestem Doktor Wszystkowiedzący” i przybij go nad drzwiami swojego domu. Chłop zrobił wszystko, co mu powiedziano. Po tym, jak leczył ludzi przez jakiś czas, ale niezbyt długo, pewnemu bogatemu i wielkiemu panu skradziono pieniądze. Wtedy powiedziano mu o Doktorze Wszystkowiedzącym, który mieszkał w takiej a takiej wiosce i z pewnością wiedział, co stało się z pieniędzmi. Więc pan kazał zaprząc konie do swojego powozu, pojechał do wioski i zapytał Raka, czy jest Doktorem Wszystkowiedzącym. Tak, jest, odpowiedział Rak. Wtedy miał pojechać z nim i odzyskać skradzione pieniądze. – O tak, ale Grete, moja żona, musi też jechać. Pan zgodził się i pozwolił im obojgu zająć miejsce w powozie, i wszyscy odjechali razem.

Kiedy przybyli do zamku szlachcica, stół był zastawiony, i Rakowi powiedziano, by usiadł i jadł. – Tak, ale moja żona, Grete, też – powiedział i usiadł z nią przy stole. Kiedy pierwszy służący przyszedł z półmiskiem delikatnego jadła, chłop trącił swoją żonę i powiedział: – Grete, to był pierwszy – mając na myśli, że to był służący, który przyniósł pierwsze danie. Służący jednak źle to zrozumiał, myśląc, że Rak chciał powiedzieć: „To jest pierwszy złodziej”. A ponieważ faktycznie nim był, przeraził się. Powiedział do swojego kompana na zewnątrz: – Doktor wie wszystko: źle z nami będzie, powiedział, że jestem pierwszy. Drugi wcale nie chciał wchodzić, ale został zmuszony. Więc kiedy wszedł ze swoim półmiskiem, chłop trącił swoją żonę i powiedział: – Grete, to jest drugi. Ten służący był równie zaniepokojony i wyszedł tak szybko, jak mógł. Trzeciemu nie poszło lepiej, bo chłop znowu powiedział: – Grete, to jest trzeci. Czwarty musiał wnieść przykryty półmisek, i pan powiedział doktorowi, by pokazał swoją umiejętność i zgadł, co jest pod przykryciem. W rzeczywistości były to raki. Doktor spojrzał na półmisek, nie miał pojęcia co powiedzieć i krzyknął: – Ach, ja biedny Rak. Kiedy pan to usłyszał, krzyknął: – O! On to wie; musi też wiedzieć, kto ma pieniądze!

Na to słudzy wyglądali na strasznie niespokojnych i dali znak doktorowi, że chcą, by wyszedł na chwilę na zewnątrz. Więc kiedy wyszedł, wszyscy czterej wyznali, że ukradli pieniądze. Powiedzieli, że chętnie je oddadzą i dadzą mu ciężką sumę w dodatku, jeśli ich nie wyda, bo w przeciwnym razie zostaną wysłani do więzienia. Zaprowadzili go do miejsca, gdzie pieniądze były ukryte. Doktor był z tego zadowolony i wrócił do sali, usiadł przy stole i powiedział: – Mój panie, teraz poszukam w mojej książce, gdzie złoto jest ukryte. Piąty służący jednak wpełznął do pieca, by usłyszeć, czy doktor wie jeszcze więcej. Ale doktor siedział cicho, otworzył swój elementarz, przewracał strony w tę i z powrotem i szukał koguta. Ponieważ nie mógł go od razu znaleźć, powiedział: – Wiem, że tam jesteś, więc lepiej wyjdź! Wtedy ten w piecu pomyślał, że doktor ma na myśli jego, i pełen przerażenia wyskoczył, krzycząc: – Ten człowiek wie wszystko! Wtedy Doktor Wszystkowiedzący pokazał panu, gdzie były pieniądze, ale nie powiedział, kto je ukradł. Otrzymał wiele pieniędzy w nagrodę z obu stron i stał się sławnym człowiekiem.